Categorie HR manager

JAN VAN ACOLEYEN

Barco



"Zeker in moeilijke omstandigheden kun je zinvol werk leveren"

Jan Van Acoleyen wil niet de man van de herstructureringen worden genoemd, wel een “begeleider van veranderingen”. Maar feit is dat de senior vicepresident en chief HR offi cer van Barco al woelige tijden heeft gekend. En bij het technologie-icoon Barco zijn die nog niet helemaal voorbij. Het hoofd koel houden en vertrouwen uitstralen, daar zweert hij bij. Het heeft hem een solide reputatie en een nominatie voor HR-manager van het Jaar opgeleverd.

Wat mij opvalt als ik het Barcohoofdkwartier in Kortrijk binnenstap, is de rust die het uitstraalt. Dezelfde rust die in het sobere kantoor van HR-manager Jan Van Acoleyen hangt. Een soort bedaardheid, gekoppeld aan vertrouwen. Niet evident, want Barco staat al enige tijd in de vuurlinie, met een boekhoudkundig nettoverlies van 60 miljoen euro vorig jaar en grote nervositeit bij de beleggers. De mediaen eventmarkt, waarop het bedrijf zich sinds 2002 concentreerde, stuikte in 2009 helemaal in elkaar, met een verlies in dit segment van 40 procent omzet tot gevolg. Maar Barco mag dan al gewond zijn, verslagen is het niet. Digitale cinema bijvoorbeeld groeit als nooit tevoren. Intussen werkt het bedrijf keihard aan zijn herstel, onder leiding van de nieuwe CEO Eric Van Zele. Bij dat “genezingsproces” heeft HR een cruciale rol te spelen. “HR wordt hier gerespecteerd, knikt Jan Van Acoleyen. Men moedigt ons aan om mee na te denken over de business en de organisatie, en dat is erg dankbaar. Anders zou het voor mij eerlijk gezegd niet hoeven. Gelukkig heb ik in mijn loopbaan meestal kunnen werken met CEO’s die HR uitdaagden en naar waarde wisten te schatten.”

ZINVOL WERK

Jan Van Acoleyen weet dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Ook bij zijn vorige werkgevers Alcatel en Agfa Gevaert moest hij ingrijpende veranderingsprocessen mee begeleiden. Een mens zou stilaan weleens wat rustigere waters willen bevaren. “Het is natuurlijk veel leuker om te werken in een tijdperk van grote groei en aanwervingen. En die periodes héb ik ook meegemaakt, bij Alcatel Microelectronics bijvoorbeeld, of mijn eerste jaar hier bij Barco. Dan voel je de positieve energie in het bedrijf, maar ook van de omgeving. Als het slecht gaat, plooi je meer terug op jezelf en je collega’s, en moet je daaruit je kracht putten. Maar ook in moeilijke omstandigheden kun je zinvol werk leveren, en respect blijven uitstralen voorde mensen en de organisatie.” Op het eerste zicht heeft Jan Van Acoleyen een turbulent carrièrepad bewandeld. Toen hij van Alcatel overstapte naar Agfa, viel al na enkele maanden de beslissing om het bedrijf in drie te splitsen. En meteen verdween zijn job van vicepresident HR uit het organigram. Jezelf naar de uitgang helpen begeleiden, is allerminst evident. “Dat was heel ingrijpend, maar ik heb toen wel veel over mezelf geleerd, en over de waarden van een goed HR-team. Want dat hádden we toen ook. Als je open en transparant blijft communiceren en het einddoel voor ogen houdt, kun je je team en de mensen in het bedrijf toch nog motiveren, heb ik gemerkt.”

GEEN LIJDEND VOORWERP

Waardevolle lessen die Van Acoleyen nu ook bij Barco in de praktijk kan brengen, nu het bedrijf zichzelf opnieuw moet uitvinden. En het mag verbazing wekken dat die transitie verloopt zonder al te grote sociale onrust of afvloeiingen. “Barco is een internationale groep die zijn beslissingscentrum hier in België heeft, en dat is een groot voordeel. Als HR kun je die beslissingen helpen sturen. Je bent geen ‘lijdend voorwerp’. Hier heerst niet de blinde dogmatiek om, als het slecht gaat, eerst te besparen op het menselijk kapitaal. Want wat voor zin heeft het om al die kennis te laten wegvloeien? Bij de noodzakelijke kostenbesparingen hebben zowel de vorige CEO Martin De Prycker als nu Eric Van Zele hier altijd oog voor gehad. En gelukkig is er nog de veelbelovende groei in onder meer de afdeling digitale cinema, wat niet alleen vertrouwen in de toekomst geeft, maar ook interne mobiliteit toelaat en stimuleert. Zo hebben we vrij vlot medewerkers van de ene naar de andere activiteit kunnen verplaatsen. Op het einde van de rit hebben veel medewerkers dat als positief ervaren, ook omdat er zo een grote kennisuitwisseling tussen de afdelingen tot stand kwam. Daarom wilden we ook niet blind besparen op training en opleiding, hoewel we natuurlijk zuiniger moesten zijn.”

NOG BETER PRESTEREN

Een pop die een vlinder moet worden, staat voor een hels karwei; de natuur heeft het hem niet makkelijk gemaakt. En ondanks de aandacht voor het behoud van de tewerkstelling en de ontwikkeling van de medewerkers, vraagt ook de transformatie van Barco het uiterste van de medewerkers. Jan Van Acoleyen: “Barco was in het verleden eerder een groepering van vrij zelfstandige businessunits. We hebben de structuur anders georiënteerd en divisies samengevoegd, op het vlak van operations, aankoop, verkoop en service enzovoort, met bijvoorbeeld meer matrix- in plaats van zuiver hiërarchische relaties. In een context van minder goede resultaten, dreigden de mensen ook nog eens deze houvast te verliezen. Bovendien wil Barco zich in de toekomst qua producten meer op het middensegment richten, en ook dat heeft een grote impact op de cultuur, mentaliteit en filosofie. Er komt dus heel wat op de medewerkers af.” Als ik boudweg vraag of HR die hele transitie goed aanpakt, antwoordt Van Acoleyen opmerkelijk eerlijk. “Op bepaalde vlakken zeker, maar ik denk dat we elders in de toekomst nog beter kunnen presteren, met de ervaring die we nu hebben. We hadden leidinggevenden en medewerkers bijvoorbeeld nog beter kunnen begeleiden in wat zo’n organisatieverandering nu precies inhoudt. Het heeft er natuurlijk ook mee te maken dat zulke ingrijpende omwentelingen vaak pas mogelijk worden als je onder druk staat. Maar het is zeker een leerproces geweest. En het zal ook nog veel nazorg vragen, bijvoorbeeld om zowel bij ons als in het buitenland een grote cohesie tot stand te brengen.”

‘CAN DO’-MENTALITEIT

De internationale dimensie van Barco maakt het werk van Van Acoleyen er niet makkelijker op, want een multinational is een huis met veel kamers, waarin elke kamer anders opgesmukt is. “Wereldwijd alle neuzen in dezelfde richting krijgen, doe je niet vanuit een centralistische visie, opgedrongen vanuit Kortrijk. Je moet ter plekke, in Duitsland, de VS, China, India, waar dan ook, goede leiders en HR-mensen hebben, die je nauw betrekt bij de besluitvorming en die ook eigen beslissingsmacht hebben. Zo’n internationaal HR-team zie ik als een enorme verrijking voor het bedrijf. Ik leer zelf ook van hun inzichten en ideeën.” Gelukkig heerst er bij Barco, in vergelijking met andere bedrijven, nog steeds een echte “can do-mentaliteit”, zegt Van Acolyen. “Het engagement bij de medewerkers nog meer ondersteunen, beschouw ik als één van de grootste uitdagingen voor dit jaar.. We zien de uitdagingen, weten waar onze prioriteiten liggen, en die moeten we goed naar de mensen zien te communiceren, om ze samen met hen te kunnen realiseren.” Jan Van Acoleyen liet ooit eens optekenen dat de HR-praktijk bijlange na niet volwassen is, en zich qua ontwikkeling nog ergens tussen de puberteit en de adolescentie bevindt. Dat vraagt om uitleg. “HR is, in vergelijking met pakweg twintig jaar geleden, steeds meer een echt vakgebied geworden. Dat was ook nodig, want de factor ‘mens’ wordt steeds belangrijker, en in ons land drijven steeds meer bedrijven op kennis. Maar tegelijk zie ik dat andere vakgebieden, zoals finance, sales, productie of operations – die natuurlijk al langer bestaan – meer feitenmateriaal op de beslissingstafel kunnen leggen. Dat kan HR nog te weinig. We moeten in onze branche werk maken van een gemeenschappelijke taal, waarin we KPI’s, meetinstrumenten rond retentie, turnover, motivatie enzovoort gestroomlijnd kunnen weergeven, om zo nog meer invloed te kunnen uitoefenen in de directiekamer.” “Tegelijk moet je niet alle zaken willen kwantificeren, want dan krijg je een eenzijdig beeld. Hoe er wordt samengewerkt, de relaties tussen medewerkers en leidinggevenden, doorgroeimogelijkheden en dies meer zijn niet in cijfers te gieten. Als je zo’n zaken niet meeneemt in de besluitvorming, mis je een belangrijk deel van de realiteit.” Bijna was ik vanuit Kortrijk vertrokken zonder die ene cruciale vraag te stellen. Waaraan dankt Jan Van Acoleyen volgens hem eigenlijk zijn nominatie voor HR-Manager van het Jaar? “Ik zou het eigenlijk niet goed weten (lacht). Misschien omdat ik er, met de collega’s in het team, toch altijd in geslaagd ben om in een moeilijkere situatie of in een context van veranderingen professioneel aan HR te doen en een bijdrage te leveren aan het bedrijf. Ik hoop dat het daaraan te danken is. En aan het feit dat we bij Barco op de goede weg zijn.”